Persoonlijk zorgplan voor kinderen en tieners met astma

Inhoud van dit artikel

    Zorgplan van

     

    Naam:

     

    Geboortedatum:

     

    Medicatie:

     

     

    Lees voor uw kind ook u of je hebt last van etc.

     

    Bij toename van klachten kunt u contact opnemen met uw huisarts, tenzij anders afgesproken met uw kinderarts.

     

    Telefoonnummer huisarts:

     

    Telefoonnummer kinderpoli St Jansdal: (0341) 463750

    Kinderlongverpleegkundige: (0341) 435749 of via (0341) 463750. Werkzaam op dinsdag, woensdagmorgen en donderdag.

     

    Wat is astma?

    Astma is een chronische ontsteking van de luchtwegen. Als je een astma-aanval hebt zijn je luchtwegen vernauwd waardoor je moeilijk kunt ademhalen. De klachten die erbij horen zijn benauw dheid, hoesten en piepen.

     

    Wat te doen bij benauwdheid?

    We onderscheiden drie verschillende zones, elke zone heeft zijn eigen kenmerken.

     

     Groene zone: het gaat goed
    • Uw kind heeft geen last van piepen, hoesten, benauwdheid of kortademigheid gedurende dag of nacht.
    • Uw kind kan deelnemen aan normale activiteiten.
    • Uw kind heeft geen klachten bij inspanning.

    Medicijnen die elke dag moeten worden ingenomen, ook als het goed gaat!

    • ...
    • ...
    • ...

     

    Eventueel 30 minuten voor het sporten Salbutamol innemen: minimaal 2 puffen per keer, los van elkaar. Zonodig meer, ook tijdens en na sporten.

    • ...

     

      Oranje zone: astmaklachten nemen toe
    • Uw kind ziet bleek, heeft wallen onder de ogen, is moe of  prikkelbaar: snel boos, snel huilen.
    • Uw kind heeft last van hoesten (slijm), piepen, benauwdheid of kortademigheid.
    • Uw kind wordt 's nachts wakker door de astma klachten.
    • Uw kind kan aan sommige, maar niet alle activiteiten deelnemen.
    • Uw kind is ziek zoals verkouden, griep of keelpijn.

     

    U hoeft niet alle bovenstaande punten bij uw kind te zien om te starten met het stappenplan.

      Wat moet u doen?

    Stap 1:

    Kijk en luister naar uw kind: Let bijvoorbeeld op piepen, hoesten,   plotseling wallen onder de ogen, temperatuurverhoging.

    Als een ander soort benauwdheid mee kan spelen (disfunctionele ademhaling), doe dan ademhalingsoefeningen.

     

    Stap 2:

    Inhaleren: met luchtwegverwijdende medicijnen:

    Salbutamol (blauwe puf). Bekende merken Salbutamol zijn: Ventolin, Airomir, Sandoz, etc.

     

    Gebruik bij zone oranje en rood de voorzetkamer met de dosisaerosol (als deze ook is voorgeschreven), ook al heeft u andere apparaatjes.

    Zonodig elke 3 uur 2 puffs. Geef dit minimaal 24 en maximaal 48 uur.

    Geen verbetering? Zie wie wanneer waarschuwen.

     

    Stap 3:

    Rust: blijf bij uw kind, probeer kalm te blijven, veiligheid (vaste knuffel), geruststelling, afleiding.

    Laat uw kind rechtop zitten.

     

    Stap 4:

    Neem prikkels weg: huisstof, pollen, dieren,scherpe luchtjes, rook van bijvoorbeeld een hout kachel of sigaretten, inspanning, vocht en koude.

     

    Stap 5:

    Kijk goed naar uw kind: Wat is het effect van de puffs?

    Wat zijn de klachten? Zie voor het herkennen van klachten bij benauwdheid / astma de beschrijving bij de oranje en rode zone.

     

    Stap 6:

    Afbouwen Salbutamol: bij duidelijk afnemen van de klachten de Salbutamol afbouwen door de tijd tussen de puffs te vergroten naar à 4 uur, 6 uur, 8 uur, 12 uur, stop.

     

    Stap 7:

    Schrijf de klachten op achterin het zorgplan.

     

      Wie wanneer waarschuwen?

    In 1e instantie neemt u contact op met de huisarts:

    • Als er geen verbetering of zelfs een toename van klachten is ondanks het geven van de salbutamol elke 3 uur.
    • Als u 48 uur de salbutamol om de 3 uur geeft en u van mening bent dat u nog niet kunt gaan afbouwen met de salbutamol.
    • Als de salbutamol minder dan 1 uur gaat werken.
    • Als uw kind koorts krijgt (temperatuur van 39.0 - 39.5°C), pijn bij het hoesten/ademhalen en u bemerkt geen of weinig werking van de salbutamol.
    • Bij twijfel of zorgen.
    • In geval van een zorgafspraak met de kinderarts kunt u naar het ziekenhuis bellen. Binnen kantooruren (8.30 - 17.00 uur) naar de kinderpoli (0341- 463750), daarbuiten naar de kinderafdeling (0341-463623).

     

    Rode zone: ernstige klachten

    Alarmsignalen:

    • Uw kind is zeer kortademig, benauwd.
    • Uw kind heeft een hoorbare piepende ademhaling, oppervlakkige ademhaling (korte teugen), snelle ademhaling, hoest.

    • Uw kind is onrustig, huilt of is snel boos. Wil niet spelen, eten en drinken gaat moeizaam.

    • Uw kind heeft moeite met praten (korte zinnen) of lopen door de benauwdheid.

    • Uw kind kan in het geheel geen normale activiteiten meer uitvoeren.

    • Uw kind gebruikt hulpademhalingsspieren, zoals neusvleugelen, intrekken van de borstkast: kuiltje onderaan de hals, tussen de ribben en/of onder de ribben de borst-buik overgang. Trekt schouders hoog op of zit juist in elkaar gedoken.

    • De luchtwegverwijdende medicijnen helpen niet.

    • Uw kind heeft blauwe lippen en of nagels.

     

    Dit noemen we alarmsignalen.

    U hoeft niet alle bovenstaande punten bij uw kind te zien om te starten met het stappenplan.

    Gebruik bij zone oranje en rood de voorzetkamer (als deze ook is voorgeschreven) en de dosisaerosol ook al heeft u andere apparaatjes.

    Met de andere apparaatjes krijgt uw kind, bij benauwdheid, onvoldoende medicijnen binnen.

     

    Wat moet u achtereenvolgens doen?

    Stap 1:

    Kijk en luister naar uw kind. Let op bovenstaande alarmsignalen.

     

    Stap 2:

    Inhaleren met luchtwegverwijdende medicijnen: Salbutamol  (blauwe puf). Bekende merken Salbutamol zijn: Ventolin, Airomir,  Sandoz, etc.

     

    Gebruik bij zone oranje en rood de voorzetkamer met de dosisaerosol (als deze is voorgeschreven) ook al heeft u andere apparaatjes.

    Elke 30 minuten 4 puffs gedurende 2 uur. ( 5 x 4 puffs )

    Dit moet helpen!!

     

    Stap 3:

    Rust: blijf bij uw kind, probeer rustig te blijven, veiligheid (vaste knuffel), geruststelling, afleiding.

    Laat uw kind rechtop zitten.

     

    Stap 4:

    Neem prikkels weg: huisstof, pollen, dieren, scherpe luchtjes, rook  van bijvoorbeeld een hout kachel of sigaretten, inspanning, vocht, koude of warmte.

     

    Stap 5:

    Kijk goed naar uw kind: wat is het effect van de puffs?

    Onvoldoende effect?

    Er zijn nog alarm signalen? Uw kind is te benauwd om de  puffs te kunnen inhaleren? U twijfelt?

    Neem direct contact op met uw huisarts of kinderarts, zie onder oranje zone bij Wie wanneer waarschuwen?

     

    Stap 6:

    Bij voldoende effect: volg het afbouwschema in dit boekje of afbouwen zoals afgesproken met de kinderarts of longverpleegkundige.

     

    Stap 7:

    Schrijf de klachten op achterin het zorgplan.

     

    Afbouwschema Salbutamol  (Ventolin, Airomir, Sandoz )

    Uw kind heeft medicatie gekregen in verband met benauwdheidsklachten. Hij/zij krijgt nu het inhalatiemedicijn Salbutamol met een voorzetkamer toegediend. Dit is een luchtwegverwijdend medicijn en vooral bedoeld om te gebruiken als uw kind klachten van benauwdheid heeft.
    Als uw kind goed reageert op de puffs zoals beschreven in zone rood, of in geval van opname over kan van vernevelen naar eigen puffs met de voorzetkamer, kunt u onderstaand afbouwschema volgen.

     

    Algemeen

    Nu de benauwdheid afneemt, kunt u de Salbutamol op de volgende manier afbouwen:

    1.   4 pufs om de 3 uur gedurende 1 à 2 dagen, ’s nachts zonodig.

    2.   2 pufs om de 3 uur, gedurende 1 à 2 dagen, 's nachts zonodig.

    3.   2 pufs om de 4 uur, ’s nachts zo nodig, gedurende 1 à 2 dagen.

    4.   2 pufs om de 6 uur gedurende 1 à 2 dagen.

    5.   Daarna 2 keer per dag 2 pufs gedurende enkele dagen.

    Het afbouwen duurt tussen de 1 en 2 weken.
     

    Waar u op moet letten

    • De laatste puffs van de dag geeft u vlak voordat u gaat slapen.
    • U hoeft uw kind ´s nachts niet wakker te maken om te puffen, als het benauwd is wordt hij/zij vanzelf onrustig / wakker.
    • Een duidelijke afname van de klachten betekent dat uw kind bij de volgende toediening van de medicatie eigenlijk nog klachtenvrij is.
    • Niet te snel af willen bouwen.

     

    Wat te doen na het afbouwen?

    Na maximaal twee weken is er geen toediening van Salbutamol meer nodig. Als u denkt dat uw kind nog langer Salbutamol nodig heeft, is het verstandig uw (huis)arts te raadplegen.
     

    Hoe weet ik of mijn kind nog benauwd is?   

    Salbutamol is in principe alleen nodig als uw kind benauwd is. Zie voor het herkennen van de symptomen / klachten de beschrijving bij zone oranje en rood.

    Als uw kind nog benauwd is, zijn de klachten er weer voordat de volgende puffs weer gegeven worden.

     

    Wat moet ik doen als mijn kind weer klachten krijgt?

    Mochten de klachten weer terugkomen dan kunt u weer vaker Salbutamol toedienen zoals beschreven in zone oranje en rood.

    Als dit kort na de vorige periode is neem dan contact op met uw huisarts of kinderarts.

     

    Algemene tips

    • Blijf bij uw kind en kijk en luister goed.
    • Noteer de tijd en hoeveelheid van de medicijnen in de periodes dat uw kind benauwd is. U kunt hiervoor het klachtendagboek achterin dit boekje gebruiken.
    • Blijf rustig en zoek afleiding.
    • Vermijd prikkels, zoals inspanning en tabaksrook of zaken waar uw kind allergisch voor is.
    • Geef elke puf apart, dat wil zeggen 1 pufje per keer in de voorzetkamer. Altijd geldt dat u ervan overtuigd moet zijn dat er op een correcte manier is geïnhaleerd.
    • Zorg ervoor dat u er zeker van bent dat er nog werkzame pufjes Salbutamol in de dosisaerosol zitten. Noteer elke keer het aantal puffs dat u geeft door te turven.
    • Zorg ervoor dat u altijd een reserve Salbutamol (Ventolin, Airomir, Sandoz ) in voorraad heeft.
    • Bekijk ook eens op www.inhalatorgebruik.nl voor onder andere de juiste inhalatietechniek. Dit is een betrouwbare en actuele site.
    • Of bekijk www.cyberpoli.nl voor extra informatie.

    • Er zijn ook handige apps die kunnen helpen medicatie niet te vergeten zoals: My Therapy, Med App of Astmaatje.

     

    Hoe werken de medicijnen

    Kortwerkende luchtwegverwijders

    Deze medicijnen ontspannen de spiertjes rondom de luchtwegen en werken 3 tot 6 uur. Bijvoorbeeld Salbutamol ( Ventolin, Airomir, Sandoz ) Binnen 5 à 15 minuten moet merkbaar zijn dat het werkt. Dit medicijn wordt gebruikt indien het nodig is.

    Het kan voor trillende handen, een hogere hartslag of druk gedrag zorgen. Dit is onschuldig en gaat vanzelf weer over.
     

    Ontstekingsremmende medicijnen

    Deze medicijnen beschermen de luchtwegen en werken ter plekke ontstekingsremmend.

    Moeten elke dag gebruikt worden anders werken ze niet. Bijvoorbeeld Qvar, Flixotide, Pulmicort, Alvesco. Na gebruik altijd gorgelen en de mond spoelen! Dit uitspugen en wat water drinken. Daarna gaan eten.

    Maak na gebruik van een gele, oranje of paarse voorzetkamer met masker, het gezicht van uw kind schoon met een vochtig doekje en laat uw kindje wat drinken.

     

    Combinatiepreparaten

    Deze medicijnen zijn een combinatie van een langwerkende luchtwegverwijder en een ontstekingsremmer, bijvoorbeeld Seretide, Fluitiform, Foster, Symbicort. Na gebruik altijd gorgelen en de mond spoelen! Dit uispugen en wat water drinken. Daarna gaan eten.
     

    Antihistaminica

    Deze medicijnen worden gegeven bij allergische klachten zoals rode / jeukende ogen, kriebelneus, niesen, snotteren, hoesten, slijm en dergelijke. Bijvoorbeeld Cetirizine, Desloratadine. Deze medicijnen kunnen zo nodig gebruikt worden of langere tijd. Na 5 dagen werken ze optimaal.
     

    Neusspray

    Nasaal corticosteroïden is een neusspray die wordt gegeven als je last hebt van allergische reactie van de neus (allergische rhinitis). Bijvoorbeeld Flixonase,  Avamys of Nasonex. De neusspray werkt ter plekke ontstekingsremmend. Het effect is na enkele dagen merkbaar.

    Eerst de neus schoonmaken met de rhino horn of door te snuiten na sprayen met zout water. De spray naar de zijkanten van de neus sprayen.

     

    Informatie over de kinderlongpoli

    Uw kind wordt gezien door de kinderarts en de kinderlongverpleegkundige. In principe doen zij de controles om de beurt.

    De kinderlongverpleegkundige legt daarbij nog extra nadruk op de inhalatietechniek en therapietrouw, daarom graag bij elk bezoek de medicatie en eventueel voorzetkamer meenemen.  Wilt u ook bij elk bezoek dit boekje meenemen?
    Zo nodig overlegt de kinderlongverpleegkundige tussendoor met de kinderarts.

     

    Vragen

    Heeft u nog vragen of behoefte aan meer informatie, neemt dan contact op met de poli kindergeneeskunde. U kunt een afspraak maken met de kinderlongverpleegkundige.

    Telefoonnummers staan voorin dit boekje.

     

    Klachtendagboek

    U kunt in de tabel invullen wanneer er klachten zijn middels ja/nee, en/of aantal invullen. Daarnaast kunt u ook invullen welke acties u gedaan heeft, bijvoorbeeld blauwe puf extra gegeven of prikkels weggenomen. Zoals weg uit een rokerige of benauwde ruimte of handen wassen na aaien van een hond/kat, wel of niet stoppen met inspanning.

     

    * Wilt u bij elk bezoek dit boekje meenemen?

     

     Datum:        

     Klachten:

     wat ziet u?

           

     Overdag of

     's nachts

           

     Is lichamelijke

     inspanning

     mogelijk?

           

     School-

     verzuim?

           

     Hoeveel

     Salbutamol?

     (blauwe puf)

           

     Wordt de

     beschermer

     gebruikt?

     (bruin/ oranje/

      paars)

           

     

     Datum:        

     Klachten:

     wat ziet u?

           

     Overdag of

     's nachts

           

     Is lichamelijke

     inspanning

     mogelijk?

           

     School-

     verzuim?

           

     Hoeveel

     Salbutamol?

     (blauwe puf)

           

     Wordt de

     Beschermer

     gebruikt?

     (bruin/ oranje/

      paars)

           

     

     Datum:        

     Klachten:

     wat ziet u?

           

     Overdag of

     's nachts

           

     Is lichamelijke

     inspanning

     mogelijk?

           

     School-

     verzuim?

           

     Hoeveel

     Salbutamol?

     (blauwe puf)

           

     Wordt de

     Beschermer

     gebruikt?

     (bruin/ oranje/

      paars)